Συντάξεις: Όλες οι αλλαγές στις επικουρικές – Ποιοι αποκτούν «ατομικό κουμπαρά»

Κοινοποιήστε το άρθρο

Μεγάλες αλλαγές, που παραπέμπουν στο σουηδικό μοντέλο, προωθεί η κυβέρνηση στην επικουρική ασφάλισηεισάγοντας πλήρη κεφαλαιοποίηση και σύστημα «ατομικού κουμπαρά» για τις μελλοντικές επικουρικές συντάξεις.

Η θεμελιώδης μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού αναμένεται να νομοθετηθεί εντός πρώτου 6μηνου του 2021. Περί τον Μάρτιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο και, αφού ψηφιστεί στη Βουλή, να τεθεί σε εφαρμογή από το 2022. Στο πλαίσιο του νέου συστήματος θα συσταθεί ένα νέο Δημόσιο Ταμείο, το οποίο θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση των εισφορών των ασφαλισμένων. Στο νέο σύστημα Επικουρικής Ασφάλισης θα εντάσσονται υποχρεωτικά:

  • Οι νεοεισερχόμενοι μισθωτοί δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που θα εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας από την 1/1/2022 και εφεξής.
  • Οι νεοεισερχόμενοι αυτοαπασχολούμενοι που θα μπαίνουν για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας και απασχολούνται σε κλάδους στους οποίους σήμερα είναι υποχρεωτική η επικουρική ασφάλιση (π.χ. μηχανικοί, δικηγόροι)

Σε εθελοντική βάση θα μπορούν να ενταχθούν :

  • όλοι οι σημερινοί εργαζόμενοι (μισθωτοί και αυτοαπασχολούμενοι) ηλικίας έως 35 ετών
  • οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας μετά την 1/1/2022 χωρίς υποχρεωτικό κλάδο επικουρικής ασφάλισης σήμερα (π.χ. αγρότες, ελεύθεροι επαγγελματίες)

Οι σημερινοί ασφαλισμένοι άνω των 35 ετών δεν θα μπορούν να ενταχθούν ούτε εθελοντικά.

Η νέα επικουρική θα μεταβιβάζεται ως σύνταξη χηρείας, ενώ θα εμπεριέχει κάλυψη για τυχόν αναπηρία.

Το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα, δηλαδή 6% για τους μισθωτούς (3% για τον εργαζόμενο και 3% για τον εργοδότη). Οι εισφορές για τους αυτοαπασχολούμενους θα υπολογίζονται βάσει των ασφαλιστικών κατηγοριών που ισχύουν και σήμερα.

Το αγκάθι του χρηματοδοτικού κενού

Το μεγαλύτερο “αγκάθι” της μεταρρύθμισης, που συνιστά «αιτία πολέμου» για την αξιωματική αντιπολίτευση, είναι το σημαντικό χρηματοδοτικό κενό που ανοίγει στο σύστημα η μετάβαση από το σημερινό σύστημα στο νέο. Σύμφωνα με τον αρμόδιο υφυπουργό Κοινωνικών Υποθέσεων, Πάνο Τσακλόγλου, το κόστος μετάβασης που απαιτεί το χτίσιμο του κεφαλαιοποιητικού «κουμπαρά» στην επικουρική ασφάλιση θα χρηματοδοτηθεί από τον «κουμπαρά» του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ) που έχει σήμερα αποθεματικά άνω των 10 δισ. ευρώ καθώς και από τον Τακτικό Προϋπολογισμό.

Το ΑΚΑΓΕ συστάθηκε το 2008 με βασικό σκοπό τη δημιουργία αποθεματικών στο πλαίσιο της διασφάλισης των συντάξεων των νέων γενεών. Η βασική πηγή εσόδων του είναι η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).

Η τρύπα στο σύστημα θα δημιουργηθεί επειδή μέρος των εισφορών των εργαζομένων θα κατευθύνεται προς τις μελλοντικές συντάξεις τους και όχι προς την κάλυψη των συντάξεων των σημερινών συνταξιούχων. Αυτό είναι άλλωστε και το νόημα του κεφαλαιοποιητικού συστήματος.

Σύμφωνα με τον κ. Τσακλόγλου, το μεταβατικό κόστος απλώνεται σε βάθος χρόνου 60 ετών και τα πρώτα χρόνια θα είναι σχετικά χαμηλό. Σε κάθε περίπτωση, για την εκτίμησή του κόστους, των οικονομικών ωφελειών και της επίδρασης του νέου συστήματος στα δημόσια οικονομικά και το δημόσιο χρέος, εκπονούνται τρεις επιστημονικές μελέτες που θα κατατεθούν μαζί με το νομοσχέδιο στη Βουλή:

  • Μία μακροοικονομική μελέτη,
  • μία αναλογιστική μελέτη και
  • μία μελέτη για τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους.

Κατά τον αρμόδιο υφυπουργό, κυρίαρχη αιτία της μεταρρύθμισης είναι η ανάγκη αντιμετώπισης της δημογραφικής γήρανσης, όπως επίσης και το γεγονός πως το υφιστάμενο σύστημα δεν βοηθά στην ανάπτυξη της οικονομίας ενώ βρίσκεται αντιμέτωπο με την καχυποψία των νεότερων γενεών.

Η Ελλάδα είναι σήμερα η δεύτερη πιο γερασμένη χώρα στην ΕΕ, μετά την Ιταλία. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Eurostat, μέχρι το 2030 η Ελλάδα θα περάσει στην πρώτη θέση. Σύμφωνα με το κυβερνητικό επιτελείο, αν διατηρηθεί το σημερινό σύστημα συντάξεων αποκλειστικά αναδιανεμητικού χαρακτήρα, θα πρέπει ένας ολοένα και μικρότερος πληθυσμός εργαζομένων να πληρώνει για τις συντάξεις ολοένα και περισσότερων συνταξιούχων.

Το νέο σύστημα είναι κεφαλαιοποιητικό, καθώς οι εισφορές επικουρικής ασφάλισης κάθε νέου ασφαλισμένου θα μπαίνουν στον ατομικό του «κουμπαρά» και θα επενδύονται, αντί να χρησιμοποιούνται για την πληρωμή των σημερινών συντάξεων.

Για κάθε νέο ασφαλισμένο θα δημιουργηθεί ατομικός λογαριασμός στον οποίο θα καταγράφονται οι ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί από τον εργοδότη για τον μισθωτό ή από τον ίδιο εφόσον πρόκειται για αυτοαπασχολούμενο καθώς και οι αποδόσεις των επενδύσεων που αντιστοιχούν στις εισφορές του. Ανά πάσα στιγμή ο ασφαλισμένος θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες, μέσα από την οθόνη του υπολογιστή του ή του κινητού του τηλεφώνου όπως, για παράδειγμα, μπορεί σήμερα να ελέγξει την κίνηση του τραπεζικού του λογαριασμού. Θα μπορεί έτσι να ελέγξει τις αποδόσεις των επενδύσεων που αντιστοιχούν στις εισφορές του.Όταν ο ασφαλισμένος συνταξιοδοτηθεί θα λαμβάνει επικουρική βασισμένη στο ποσό των εισφορών του και στην απόδοση των επενδύσεών του.

Πώς θα επενδύονται οι εισφορές

Το νέο Δημόσιο Ταμείο θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση των εισφορών. Οι επενδύσεις θα γίνονται σε αυστηρό πλαίσιο ελέγχου και εποπτείας από εποπτικές αρχές, ενώ θα καθορίζεται ανώτατη έκθεση ανά είδος επένδυσης προκειμένου να υπάρχει διασπορά του ρίσκου της αγοράς. Το Δημόσιο Ταμείο θα μπορεί να συνεργάζεται με διαχειριστές κεφαλαίων.

Ασφαλισμένοι και μελλοντικοί συνταξιούχοι θα συμβάλλονται αποκλειστικά με το Δημόσιο Ταμείο, το οποίο θα είναι ο μοναδικός υπεύθυνος απέναντί τους για τη διαχείριση των εισφορών, τις επενδύσεις και την καταβολή των επικουρικών συντάξεων. Το Διοικητικό Συμβούλιο του νέου Ταμείου θα αποτελείται από άτομα υψηλού κύρους με μεγάλη επαγγελματική επάρκεια, εμπειρία και γνώση του αντικειμένου.

Στο νέο σύστημα οι επικουρικές συντάξεις θα καθορίζονται από τις αποδόσεις των επενδύσεων των εισφορών των ασφαλισμένων, οι οποίες – κατά την κυβέρνηση και με βάση τη διεθνή εμπειρία – μακροχρονίως είναι πολύ υψηλότερες από τις αποδόσεις των διανεμητικών συστημάτων.

Η κυβέρνηση προσδοκά πως με τους ατομικούς λογαριασμούς και τη δημιουργία κουλτούρας διαφάνειας θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των νέων στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, ενώ θα εκλείψουν τα κίνητρα για μαύρη-αδήλωτη εργασία.

Πηγή: Έθνος

Κοινοποιήστε το άρθρο

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *